Prowadzenie samochodu, praca przy komputerze, gotowanie, zakupy czy spotkania z bliskimi – każdego dnia korzystamy ze wzroku na wielu różnych odległościach. Dlatego planując operację zaćmy, warto zastanowić się nie tylko nad odzyskaniem ostrości wzroku, ale również nad tym, jak chcemy widzieć po zabiegu.
Rozwój technologii okulistycznych obejmuje również soczewki jednoogniskowe. Ich nowa generacja, dzięki precyzyjnie zaprojektowanej konstrukcji optycznej, może zapewniać szerszy zakres ostrego widzenia niż klasyczne rozwiązania, przy zachowaniu parametrów widzenia do dali charakterystycznych dla soczewek jednoogniskowych.
Taki model soczewki został po raz pierwszy w Polsce wszczepiony w Klinice Okulistycznej OFTALMIKA w Bydgoszczy.
Spis treści
Widzenie na odległość wyciągniętej ręki – dlaczego jest tak ważne?
Czy soczewka jednoogniskowa może oferować więcej niż dobre widzenie do dali?
Mikroskopijne zmiany w budowie soczewki – na czym polega nowa technologia?
Jakość widzenia to nie tylko ostrość wzroku
Czy nowoczesna soczewka jednoogniskowa pozwoli zrezygnować z okularów po operacji zaćmy?
Nowoczesne soczewki jednoogniskowe z perspektywy chirurga zaćmy
Widzenie na odległość wyciągniętej ręki – dlaczego jest tak ważne?
Mówiąc o jakości wzroku, najczęściej myślimy o widzeniu z bliska i z daleka. Tymczasem pomiędzy tymi dwiema odległościami znajduje się obszar, z którego niezwykle często korzystamy w codziennym życiu. Jest to tzw. widzenie pośrednie, obejmujące m.in. odległości około 60–100 cm.
Widzenie na tym dystansie wykorzystujemy podczas:
- pracy przy komputerze,
- spoglądania na deskę rozdzielczą samochodu,
- przygotowywania posiłków,
- korzystania z urządzeń gospodarstwa domowego,
- przeglądania produktów na sklepowych półkach,
- wykonywania codziennych czynności w domu i ogrodzie.
W wielu sytuacjach nie potrzebujemy więc ostrego widzenia typowego dla czytania książki, lecz dobrej jakości obrazu na odległość wyciągniętej ręki.
To właśnie ten obszar widzenia stał się jednym z kierunków rozwoju nowoczesnych soczewek jednoogniskowych.
Czy soczewka jednoogniskowa może oferować więcej niż dobre widzenie do dali?
Klasyczne soczewki jednoogniskowe projektowane są przede wszystkim z myślą o zapewnieniu ostrego widzenia na jedną wybraną odległość – najczęściej do dali.
Soczewka jednoogniskowa nowej generacji o poszerzonym zakresie widzenia (tzw. monofocal +) wykorzystuje tę samą podstawową zasadę, jednak jej konstrukcja optyczna została zmodyfikowana w taki sposób, aby nieznacznie zwiększyć głębię ostrości.
Oznacza to, że obraz może pozostawać wyraźny w nieco szerszym zakresie odległości, również wtedy, gdy przenosimy wzrok z odległych obiektów na przedmioty znajdujące się bliżej.
Nie jest to jednak soczewka wieloogniskowa ani soczewka typu EDoF. Nadal należy do kategorii soczewek jednoogniskowych, lecz oferuje dodatkowe możliwości optyczne wynikające z jej udoskonalonej budowy.
Mikroskopijne zmiany w budowie soczewki – na czym polega nowa technologia?
Za właściwości nowej soczewki odpowiadają niezwykle precyzyjne modyfikacje krzywizny jej powierzchni optycznej.
Zmiany te dotyczą centralnego obszaru soczewki o średnicy zaledwie 2,5 mm i mają rozmiary mniejsze niż jeden mikrometr. Są więc niewidoczne gołym okiem, ale wpływają na sposób ogniskowania światła.
Tak zaprojektowana konstrukcja ma na celu:
- zachowanie wysokiej jakości obrazu do dali,
- poszerzenie zakresu widzenia na odległości pośrednie,
- odpowiednie ukierunkowanie energii świetlnej,
- ograniczenie niepożądanych zjawisk optycznych.
Badania laboratoryjne i symulacje optyczne wskazują na możliwość poprawy ostrości widzenia na odległości pośrednie w porównaniu z klasyczną soczewką jednoogniskową, przy zbliżonych parametrach widzenia do dali.
Wyniki badań laboratoryjnych nie są jednak równoznaczne z indywidualnymi efektami uzyskiwanymi przez pacjentów po operacji zaćmy.
Jakość widzenia to nie tylko ostrość wzroku
Czy dobry wzrok oznacza wyłącznie możliwość odczytania najmniejszych liter na tablicy okulistycznej?
W codziennym życiu równie ważne są kontrast obrazu, dostrzeganie szczegółów przy zmiennym oświetleniu oraz sposób postrzegania źródeł światła po zmroku.
Przykładem niepożądanych zjawisk optycznych są efekt halo, czyli pojawianie się świetlistych aureoli wokół źródeł światła, oraz olśnienia, które mogą wpływać na komfort widzenia.
W nowej soczewce jednoogniskowej zastosowano konstrukcję wykorzystującą pełną część optyczną o średnicy 6 mm oraz odpowiednio ukształtowane krawędzie. Rozwiązania te zostały opracowane z myślą o zachowaniu wysokiej jakości obrazu i ograniczeniu niepożądanych efektów świetlnych.
Nie oznacza to jednak, że tego rodzaju zjawiska nie mogą wystąpić po zabiegu.
Czy nowoczesna soczewka jednoogniskowa pozwoli zrezygnować z okularów po operacji zaćmy?
Soczewka jednoogniskowa o poszerzonym zakresie widzenia może ułatwiać wykonywanie niektórych codziennych czynności bez dodatkowej korekcji okularowej, zwłaszcza na odległościach pośrednich.
Nie została jednak zaprojektowana z myślą o pełnej korekcji starczowzroczności, dlatego do czytania książek, korzystania ze smartfona czy wykonywania czynności wymagających precyzyjnego widzenia z bliska nadal mogą być potrzebne okulary.
Warto również pamiętać, że soczewka dostępna jest w wersji torycznej, umożliwiającej jednoczesną korekcję astygmatyzmu rogówkowego u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów.
Nowoczesne soczewki jednoogniskowe z perspektywy chirurga zaćmy
Pierwszy w Polsce zabieg wszczepienia tego modelu soczewki jednoogniskowej nowej generacji przeprowadził w Klinice Okulistycznej OFTALMIKA prof. dr hab. n. med. Bartłomiej Kałużny, specjalizujący się m.in. w zaawansowanej chirurgii zaćmy i chirurgii refrakcyjnej.
Współczesna chirurgia zaćmy koncentruje się nie tylko na przywróceniu ostrości wzroku, ale również na jakości widzenia w codziennym życiu pacjenta. Rozwój soczewek jednoogniskowych w kierunku poszerzenia głębi ostrości jest interesujący, ponieważ pozwala zwiększać ich funkcjonalność bez zmiany podstawowego charakteru optycznego tych soczewek. Dla części pacjentów nawet niewielka poprawa widzenia na odległości pośrednie może mieć praktyczne znaczenie. Najważniejszy pozostaje jednak indywidualny dobór soczewki, uwzględniający stan zdrowia oka, potrzeby wzrokowe oraz oczekiwania pacjenta.
Czy nowsza soczewka zawsze oznacza lepszy wybór?
Nie ma jednej uniwersalnej soczewki wewnątrzgałkowej, która będzie odpowiednia dla każdego pacjenta.
Dla niektórych osób najważniejsza jest jakość widzenia do dali, dla innych możliwość pracy przy komputerze bez okularów, a jeszcze inni oczekują możliwie dużej niezależności od korekcji okularowej na wszystkich odległościach.
Dlatego przed operacją zaćmy warto przeanalizować własne potrzeby wzrokowe i zastanowić się:
- Na jakich odległościach najczęściej korzystam ze wzroku?
- Czy dużo czasu spędzam przed komputerem?
- Czy często prowadzę samochód po zmroku?
- Czy przeszkadza mi konieczność korzystania z okularów do czytania?
- Jakie są moje oczekiwania dotyczące widzenia po operacji?
Ostateczny wybór soczewki powinien uwzględniać zarówno styl życia pacjenta, jak i wyniki badań okulistycznych, stan rogówki i siatkówki, współistniejące choroby oczu oraz możliwości korekcji wady wzroku.
Rozwój technologii soczewek wewnątrzgałkowych sprawia, że możliwości indywidualnego planowania efektów operacji zaćmy stają się coraz szersze.
Dowiedz się więcej o soczewkach wewnątrzgałkowych oraz o tym, jak przebiega operacja zaćmy w Klinice Okulistycznej OFTALMIKA w Bydgoszczy.
Najczęściej zadawane pytania – FAQ
Czym różni się soczewka jednoogniskowa nowej generacji od tradycyjnej?
Udoskonaloną konstrukcją optyczną, której celem jest poszerzenie głębi ostrości i poprawa widzenia na odległości pośrednie przy zachowaniu wysokiej jakości obrazu do dali.
Czy soczewka jednoogniskowa o poszerzonym zakresie widzenia jest soczewką EDoF?
Nie. Jest to ulepszona soczewka jednoogniskowa o nieznacznie zwiększonej głębi ostrości. Soczewki EDoF stanowią odrębną kategorię rozwiązań optycznych.
Czy po wszczepieniu nowoczesnej soczewki jednoogniskowej potrzebne są okulary?
Zazwyczaj okulary nadal są potrzebne do czytania i precyzyjnych czynności wykonywanych z bliska. Zakres widzenia bez okularów zależy od indywidualnych efektów zabiegu.
Czy soczewka jednoogniskowa nowej generacji może korygować astygmatyzm?
Tak, w przypadku zastosowania wersji torycznej soczewki i odpowiedniej kwalifikacji okulistycznej.

